على محمدى خراسانى
190
شرح مكاسب (فارسى)
در روز مخالفت باشد ، مىرساند كه مراد قيمت همان قاطر مورد كرايه است نه مثل آن . ] [ اشكالى كه به اين احتمال شده آنست كه : متعلق يوم بايد فعل يا شبه آن باشد و چيزى باشد كه قابل تقييد است ، و اختصاص كه مفاد لام است يك معناى حرفى است و از نظر مشهور قابل تقييد نيست ، پس چگونه متعلّق واقع شده ؟ ولى جوابش اينست كه : بجاى لام خود اختصاص يا مختصه را مىآوريم كه شبه الفعل هستند ، مضافا به اينكه طبق مسلك متأخرين حروف هم معناى كلى دارند و وضع و موضوع لهشان عام است و قابل تقييد هستند . ] 3 - عبارت بهصورت منقطع باشد و كلمهء يوم قيد و ظرف قيمت نباشد بلكه ظرف براى نعم و متعلّق به نعم باشد . [ اگر بگوئيد : متعلق ظرف بايد فعل يا شبه فعل باشد و نعم حرف ايجاب است كه شش تا هستند : اجل ، نعم ، اى ، انّ ، جير ، بلى ، و چگونه ظرف به او متعلّق شده ؟ در جواب مىگوئيم : اين نعم قائم مقام فعل است و آن فعل يلزمك و يثبت عليك و يجب عليك است كه به قرينه سئوال سائل مشخص مىشود ، و يا پس از نعم فعل مذكور مقدّر است و به هرحال متعلّق واقعى همان يلزمك است كه فعل مىباشد . ] و معناى عبارت اينست كه : از روزى كه مخالفت كردى و غصب مرتكب شدى ، همان روز قيمت قاطر را ضامن شدى . و كلمهء يوم المخالفة بدنبال يلزمك معنا مىشود اى يلزمك يوم المخالفة قيمة بغل او البغل ، يعنى آن روز وجوب قيمت و ثبوت و لزوم آن در ذمّه آمد . [ بازهم فراز مذكور دليل بر ضمان به قيمت يوم المخالفة است . ] ولى مرحوم شيخ مىفرمايد : اين احتمال جدّا بعيد است . [ شايد از باب